Newry.ie
Write a comment
Pin It

Zapomniany Kapitan

- KA-PI-TAN BOR-CHA-RDT – wolno sylabizuje mały chłopiec wpatrzony w nazwę żaglowca cumującego przy nabrzeżu portu w Helu.
– Kto to? – kieruje pytanie do stojącego obok mężczyzny, zapewne ojca.
- Nie wiem. Pewnie jakiś kapitan…
„Kapitan Borchardt”, trzymasztowy szkuner gaflowy, to obecnie najstarszy żaglowiec pływający pod polską banderą. Zwodowany w Holandii w 1918 r. jako „Nora”, od 2011 r. należy do polskich właścicieli.
Kapitan żeglugi wielkiej Karol Olgierd Borchardt (1905-1986) należał do pokolenia pionierów, które po pierwszej wojnie światowej tworzyło polską marynarkę handlową i pasażerską. Jednak warto tu przypomnieć wyjątkowe znaczenie napisanych przez niego książek marynistycznych przybliżających -nie tylko Polakom - problematykę morską.
Debiut i zarazem najbardziej znane dzieło literackie kapitana Borchardta stanowi portret jego dowódcy, wychowawcy, mentora, kapitana Mamerta Stankiewicza. Książka Znaczy Kapitan od czasu pierwszej edycji w 1960 r. miała 19 wydań (nie licząc audiobooków) i była wielokrotnie nagradzana. Klub Marynistów uznał ją za najlepszą powieść morską XX wieku. Kapitan Borchardt został pierwszym żyjącym cudzoziemcem przyjętym do grona Znamienitych Kapitanów moskiewskiego radia i telewizji. Książka Znaczy Kapitan ukazała się również po czesku, słowacku, rosyjsku i angielsku.
Na prośbę czytelników oczarowanych stylem pisarstwa Borchardta tworzył on kolejne książki, portretujące barwne postacie międzywojennej polskiej marynarki handlowej i opisujące jej losy także podczas drugiej wojny światowej. Przypominał więc, że Druga Rzeczpospolita utrzymywała stałą transatlantycką komunikację pasażerską, którą zapewniały najpierw starsze statki „Polonia”, „Kościuszko” Pułaski” (wybudowane w Glasgow), a potem nowoczesne motorowce „Piłsudski” i „Batory”. Kapitanem „Polonii”, a następnie „Piłsudskiego” był Mamert Stankiewicz, a pierwszym oficerem – Karol Borchardt. Jego kolejne książki – Krążownik spod Somosierry, Szaman Morski – i wydana pośmiertnie Kolebka nawigatorów oraz Pod czerwoną różą wskrzeszają świat dawnych marynarzy, tchną niebywałym ciepłem, śmieszą niepowtarzalnym humorem, wzruszają zawiłością ludzkich losów.
Kapitana Karola Olgierda Borchardta opiewa piękna szanta, której jedna ze zwrotek brzmi następująco:
Morska głębia wspomnienia kryje
O okrętach, o kapitanach,
Jak to dobrze, że znowu żyje
Twoje imię na oceanach.

( zob. WWW.TEKSTOWO.PL/PIOSENKA ,zeglarska,kapitan_borchardt.html ).

Ekspozycja poświęcona kapitanowi Borchardtowi znajduje się w Muzeum Obrony Wybrzeża na Helu, w dawnej wieży kierowania ogniem artyleryjskim. Kajuta kapitana Borchardta prezentowana jest na żaglowcu-muzeum „Dar Pomorza” cumującym w porcie w Gdyni. Imię Kapitana noszą ulice w Gdyni, Gdańsku, Słupsku. Kosakowie i Władysławowie. Kapitan Borchardt jest też patronem szkoły podstawowej nr 40 w Gdyni.

Mentor kapitana Borchardta czyli ‘Znaczy Kapitan’ Mamert Stankiewicz jest pochowany w Hartlepool. Odznaczony pośmiertnie orderem Virtuti Militari i brytyjskim Distiguished Service Cross.

Grzegorz Łęcicki - dziennikarz prasowy i radiowy, autor 16 książek, dyrektor Instytutu Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Zdjęcie: autor

Say something here...
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Be the first to comment.

DONATE TO NEWRY.IE

Please consider supporting Newry.ie

Amount
Newry.ie require Cookies on some parts of our site to enable full functionality. By using Newry.ie you consent to our use of Cookies. You can use your browser settings to disable cookies on this or any other website.